Varsayımın kendisi: beklenti ne kadar tuttu?
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi ↔ gerçekleşen Resmî veriTüretilmiş gösterge
Öne çıkan bulgu
Atlasın gelir projeksiyonu, TL cinsinden harcamaları dolara çevirmek için bir kur patikası,
o patikayı üretmek için de bir enflasyon patikası varsayar. Bu iki varsayımın çapası TCMB
Piyasa Katılımcıları Anketi’dir. Aşağıdaki bölüm bu varsayımı savunmaz; tersine, anketin
geçmişte ne kadar saptığını ölçerek projeksiyonun hata payını görünür kılar.
Yıl sonu kuru piyasa beklentisinden sistematik olarak yukarıda gerçekleştiyse, aynı yönlü bir sapmanın
bugünkü projeksiyonda da bulunması kuvvetle muhtemeldir.
Bir okuma notu: anket bir medyan beklentidir, TCMB’nin kendi tahmini değildir.
“Beklenti tutmadı” ifadesi piyasanın yanıldığını söyler; bizim varsayımımızın yanlış olduğunu değil,
ama o varsayıma dayanan projeksiyonun aynı yönde sapabileceğini söyler.
Yıl sonu USD/TRY: beklenti ve gerçekleşen
TL / ABD doları · ikisi de aynı birim, tek eksen · TCMB PKA yıl sonu kur beklentisi ile TCMB efektif satış kurunun yıl sonu değeri
Kaynaklar: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, TCMB — günlük döviz kurları (efektif satış) — son veri yılı: 2025
Beklentinin yıl içinde yakınlaşması
TL / ABD doları · seçili yılın 12 anketinde yıl sonu beklentisi · yatay çizgi: gerçekleşen yıl sonu kuru
Kaynaklar: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, TCMB — günlük döviz kurları (efektif satış) — son veri dönemi: Eylül 2026 – Ekim 2026
Gerçekleşen yıl sonu kuru, TCMB günlük efektif satış kurunun ilgili yıldaki son işlem günü değeridir. Sapma = (gerçekleşen − beklenti) ÷ beklenti. İçinde bulunulan yıl için gerçekleşme henüz oluşmadığından grafikte kesinti olarak görünür, tahmin edilmez.
Kaynak: TCMB EVDS — Piyasa Katılımcıları Anketi ve döviz kurları. Erişim tarihleri: anket 29 Eylül 2026, kurlar 16 Ekim 2026.Teknik ayrıntı
TCMB EVDS seri kodu: TP_PKAUO_S05
Cari yıl — çapaya kalan mesafe. Çapa, projeksiyonun bağlandığı, dışarıdan alınan referans değerdir (TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi). Kur: 2026 yılında şimdiye kadarki ortalama kur, çapa ortalamasından %2,7 aşağıda. Yıl sonu çapasına ulaşmak için Ekim 2026 ortalamasından itibaren %4,6 daha değer kaybı gerekir. Enflasyon: Eylül 2026 itibarıyla Aralık’a göre birikimli TÜFE, çapaya eşit aylık adımlarla gidilseydi ulaşılacak düzeyden %2,6 yukarıda. Yıl sonu çapası için kalan aylarda %3,9 daha artış gerekir. Bu satır tahmin değildir ve çapayı değiştirmez; çapa yalnız kullanıcı kararıyla güncellenir. Sapma %10’u aşarsa sürüm notuna uyarı düşer — bu eşik ölçülmüş değil, seçilmiş bir değerdir.
Yıl sonu kur beklentisi — sapma tablosu
Anket ayına göre beklenti ve gerçekleşme Türetilmiş gösterge
| Yıl |
Ocak anketi beklentisi |
Haziran anketi beklentisi |
Aralık anketi beklentisi |
Gerçekleşen yıl sonu |
Ocak beklentisinin sapması |
Aralık beklentisinin sapması |
Kaynaklar: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi, TCMB — günlük döviz kurları (efektif satış) — son veri dönemi: Eylül 2026 – Ekim 2026
Sapma sütunları türetilmiştir; beklenti ve gerçekleşen kur sütunları resmî yayındandır. Pozitif sapma, kurun beklenenden yüksek gerçekleştiğini (TL’nin daha çok değer kaybettiğini) gösterir.
Kaynak: TCMB EVDS. Erişim tarihleri: anket 29 Eylül 2026, kurlar 16 Ekim 2026.
TÜFE beklenti patikası — dört ufuk tek grafikte
Cari yıl sonu · 12 ay · 24 ay · 5 yıl Resmî veri
Dört seri de yıllık yüzde değişim birimindedir, bu yüzden tek eksende gösterilebilirler.
Grafiği okumanın anahtarı serilerin arasındaki açıklıktır: kısa ufuk ile uzun ufuk birbirinden ne kadar
uzaksa, piyasa enflasyonun mevcut düzeyinin kalıcı olmadığını o kadar güçlü varsayıyor demektir.
Gelir modelinin uzun dönem patikası tam da bu 5 yıl sonrası beklentisine yaslanır.
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi — TÜFE beklentileri
Yıllık % · anket ayına göre · dört beklenti ufku
Kaynak: TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi — son veri dönemi: Eylül 2026
Seriler farklı tarihlerde başlar: 5 yıl sonrası beklentisi 2017 Kasım’dan, gelecek yıl sonu beklentisi 2021 Eylül’den itibaren yayımlanmaktadır. Başlamadıkları dönemler kesinti olarak görünür, geriye doğru doldurulmaz.
Kaynak: TCMB EVDS — Piyasa Katılımcıları Anketi. Erişim tarihi 29 Eylül 2026.Teknik ayrıntı
TCMB EVDS seri kodu: TP_PKAUO_S01