Türkiye
TURİZM VERİ ATLASI
Endeks · DEI Sürdürülebilirlik Modülü · Kapadokya Üniversitesi Sosyal ve Stratejik Çalışmalar Uygulama ve Araştırma Merkezi

Turizmde sürdürülebilirlik

Bu sayfa, sürdürülebilirlik göstergelerini turizmin hacmi ve geliriyle yan yana okutur: sertifikalı tesisler, mavi bayraklı plajlar, UNESCO varlıkları, coğrafi işaretler, hava kalitesi, atıksu arıtma ve korunan alanlar hem Türkiye genelinde hem il il incelenebilir; her gösterge Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na (SKA) bağlanır.

Model çıktısıKapsam: 81 il·Dönem: 2009–2025·Veri sürümü: v26
Bu sayfa neyi gösterir? Destinasyon Mükemmellik Endeksi'nin (DEI) sürdürülebilirlik modülünü ayrı bir çerçevede sunar: modül, 8 aktif göstergenin ağırlıklı toplamının 88 bölenine oranından hesaplanır ve nihai DEI skoruna %35 ağırlıkla girer. Göstergelerin tanımı, ağırlıkları ve hesap adımları için Metodoloji — DEI bölümüne; endeksin bütünü için DEI sayfasına bakınız.
Türkiye geneliİl çözümlemesi81 il karşılaştırmasıSKA eşlemesiKapsam notları

Türkiye geneli — sürdürülebilirlik varlıkları ve turizm hacmi

Kartlar en güncel resmî değerleri gösterir. Grafiklerde düz çizgi ilgili sürdürülebilirlik serisi, kesikli gri çizgi aynı yılların toplam gecelemesidir (milyar gece); iki seri ayrı ölçeklerde birlikte seyri gösterir, nedensellik iddiası taşımaz.

Sürdürülebilir turizm sertifikalı tesis Resmî veri
2.163
TGA · 2025
Mavi bayraklı plaj Resmî veri
567
TÜRÇEV · 2024
UNESCO varlığı (liste + geçici) Resmî veri
27
2026
Tescilli coğrafi işaret Resmî veri
1.839
TÜRKPATENT · 2026
AB coğrafi işaret tescili Resmî veri
46
eAmbrosia · 2026
Korunan alan kaydı Resmî veri
1.749
DKMP · 2025

Sürdürülebilir turizm sertifikalı tesis

2022202320242025 adet geceleme (mlr) 2.163 85

Mavi bayraklı plaj

2015201620172018201920202021202220232024 adet geceleme (mlr) 567 436

Tescilli coğrafi işaret (birikimli)

2015201720192021202320252026 adet geceleme (mlr) 1.839 170

AB tescili — eAmbrosia (birikimli)

20132015201720192021202320252026 adet geceleme (mlr) 46 1

UNESCO varlıkları (birikimli)

2017201820192020202120222023202420252026 adet geceleme (mlr) 27 18

PM10 il ortalaması (µg/m³ · düşük = iyi)

200920112013201520172019202120232025 µg/m³ geceleme (mlr) 78 41

İl çözümlemesi — sürdürülebilirlik göstergeleri × turizm

Bir il seçiniz: sekiz göstergenin ham değeri ve 0–100 skoru, Türkiye ortalamasıyla (mavi çizgi) karşılaştırmalı görülür; altta ilin DEI final skoru ile gecelemesi birlikte çizilir.

KodGöstergeHam değerSkor / 100Skor ve Türkiye ortalamasıAğırlık / 88

81 il birlikte — sürdürülebilirlik skoru ve turizm ekonomisi

Yatay eksen sürdürülebilirlik modülü skoru, düşey eksen 2025 il turizm ekonomisi tahmini (logaritmik). Sağ üst: hem sürdürülebilirlik varlığı güçlü hem turizm ekonomisi büyük iller; sağ alt: sürdürülebilirlik varlığı güçlü, turizm geliri henüz sınırlı iller — gelişme alanı burasıdır. Gelir: model tahminiSkor: türetilmiş

1.00010.000 10203040506070 Sürdürülebilirlik modülü skoru (0–100) 2025 turizm ekonomisi tahmini (mn $ · log) Adana · sürdürülebilirlik 39.9 · 2025 gelir 738 mn $Adıyaman · sürdürülebilirlik 40.7 · 2025 gelir 506 mn $Afyonkarahisar · sürdürülebilirlik 51.6 · 2025 gelir 708 mn $Aksaray · sürdürülebilirlik 33.5 · 2025 gelir 284 mn $Amasya · sürdürülebilirlik 38.9 · 2025 gelir 350 mn $Ankara · sürdürülebilirlik 58.4 · 2025 gelir 2.377 mn $AnkaraAntalya · sürdürülebilirlik 71.6 · 2025 gelir 35.303 mn $AntalyaArdahan · sürdürülebilirlik 21.8 · 2025 gelir 365 mn $Artvin · sürdürülebilirlik 39.5 · 2025 gelir 291 mn $Aydın · sürdürülebilirlik 55.1 · 2025 gelir 2.821 mn $AydınAğrı · sürdürülebilirlik 6.9 · 2025 gelir 692 mn $Balıkesir · sürdürülebilirlik 43.0 · 2025 gelir 2.013 mn $BalıkesirBartın · sürdürülebilirlik 50.6 · 2025 gelir 420 mn $Batman · sürdürülebilirlik 37.7 · 2025 gelir 329 mn $Bayburt · sürdürülebilirlik 32.5 · 2025 gelir 178 mn $Bilecik · sürdürülebilirlik 50.9 · 2025 gelir 158 mn $Bingöl · sürdürülebilirlik 41.6 · 2025 gelir 265 mn $Bitlis · sürdürülebilirlik 21.4 · 2025 gelir 467 mn $Bolu · sürdürülebilirlik 61.5 · 2025 gelir 319 mn $Burdur · sürdürülebilirlik 35.3 · 2025 gelir 186 mn $Bursa · sürdürülebilirlik 48.9 · 2025 gelir 1.512 mn $BursaDenizli · sürdürülebilirlik 47.3 · 2025 gelir 771 mn $Diyarbakır · sürdürülebilirlik 57.8 · 2025 gelir 876 mn $Düzce · sürdürülebilirlik 31.1 · 2025 gelir 367 mn $Edirne · sürdürülebilirlik 38.5 · 2025 gelir 546 mn $Elazığ · sürdürülebilirlik 25.2 · 2025 gelir 443 mn $Erzincan · sürdürülebilirlik 32.1 · 2025 gelir 399 mn $Erzurum · sürdürülebilirlik 30.7 · 2025 gelir 1.171 mn $Eskişehir · sürdürülebilirlik 50.4 · 2025 gelir 562 mn $Gaziantep · sürdürülebilirlik 46.4 · 2025 gelir 761 mn $Giresun · sürdürülebilirlik 36.6 · 2025 gelir 616 mn $Gümüşhane · sürdürülebilirlik 27.9 · 2025 gelir 262 mn $Hakkari · sürdürülebilirlik 14.5 · 2025 gelir 107 mn $Hatay · sürdürülebilirlik 22.8 · 2025 gelir 593 mn $Isparta · sürdürülebilirlik 40.3 · 2025 gelir 268 mn $Iğdır · sürdürülebilirlik 9.5 · 2025 gelir 164 mn $Kahramanmaraş · sürdürülebilirlik 29.2 · 2025 gelir 531 mn $Karabük · sürdürülebilirlik 55.3 · 2025 gelir 240 mn $Karaman · sürdürülebilirlik 53.7 · 2025 gelir 156 mn $Kars · sürdürülebilirlik 40.7 · 2025 gelir 643 mn $Kastamonu · sürdürülebilirlik 61.3 · 2025 gelir 628 mn $Kayseri · sürdürülebilirlik 40.1 · 2025 gelir 678 mn $Kilis · sürdürülebilirlik 44.5 · 2025 gelir 170 mn $Kocaeli · sürdürülebilirlik 41.7 · 2025 gelir 989 mn $Konya · sürdürülebilirlik 50.1 · 2025 gelir 1.240 mn $KonyaKütahya · sürdürülebilirlik 36.5 · 2025 gelir 345 mn $Kırklareli · sürdürülebilirlik 47.4 · 2025 gelir 443 mn $Kırıkkale · sürdürülebilirlik 28.0 · 2025 gelir 284 mn $Kırşehir · sürdürülebilirlik 42.9 · 2025 gelir 327 mn $Malatya · sürdürülebilirlik 49.8 · 2025 gelir 705 mn $Manisa · sürdürülebilirlik 50.0 · 2025 gelir 508 mn $Mardin · sürdürülebilirlik 41.2 · 2025 gelir 885 mn $Mersin · sürdürülebilirlik 39.5 · 2025 gelir 1.867 mn $MersinMuğla · sürdürülebilirlik 57.9 · 2025 gelir 8.166 mn $MuğlaMuş · sürdürülebilirlik 4.1 · 2025 gelir 523 mn $Nevşehir · sürdürülebilirlik 45.8 · 2025 gelir 1.465 mn $NevşehirNiğde · sürdürülebilirlik 25.0 · 2025 gelir 325 mn $Ordu · sürdürülebilirlik 40.0 · 2025 gelir 986 mn $Osmaniye · sürdürülebilirlik 30.6 · 2025 gelir 252 mn $Rize · sürdürülebilirlik 37.5 · 2025 gelir 455 mn $Sakarya · sürdürülebilirlik 33.4 · 2025 gelir 669 mn $Samsun · sürdürülebilirlik 38.0 · 2025 gelir 1.391 mn $SamsunSiirt · sürdürülebilirlik 21.3 · 2025 gelir 429 mn $Sinop · sürdürülebilirlik 39.6 · 2025 gelir 601 mn $Sivas · sürdürülebilirlik 41.6 · 2025 gelir 1.149 mn $Tekirdağ · sürdürülebilirlik 34.6 · 2025 gelir 702 mn $Tokat · sürdürülebilirlik 32.8 · 2025 gelir 725 mn $Trabzon · sürdürülebilirlik 44.3 · 2025 gelir 1.340 mn $TrabzonTunceli · sürdürülebilirlik 36.2 · 2025 gelir 160 mn $Uşak · sürdürülebilirlik 36.7 · 2025 gelir 160 mn $Van · sürdürülebilirlik 40.0 · 2025 gelir 764 mn $Yalova · sürdürülebilirlik 45.0 · 2025 gelir 380 mn $Yozgat · sürdürülebilirlik 36.7 · 2025 gelir 675 mn $Zonguldak · sürdürülebilirlik 41.2 · 2025 gelir 511 mn $Çanakkale · sürdürülebilirlik 53.1 · 2025 gelir 978 mn $Çankırı · sürdürülebilirlik 36.3 · 2025 gelir 416 mn $Çorum · sürdürülebilirlik 48.7 · 2025 gelir 689 mn $İstanbul · sürdürülebilirlik 69.8 · 2025 gelir 16.024 mn $İstanbulİzmir · sürdürülebilirlik 66.5 · 2025 gelir 3.865 mn $İzmirŞanlıurfa · sürdürülebilirlik 34.2 · 2025 gelir 1.022 mn $Şırnak · sürdürülebilirlik 37.3 · 2025 gelir 240 mn $
A – LiderBCDE · renkler A–E editoryal sınıf

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) eşlemesi

Birleşmiş Milletler'in 2030 Gündemi, 17 amaç ve 169 hedeften oluşur; turizm bu çerçevede iki hedefte açıkça anılır: 8.9 (istihdam yaratan, yerel kültürü ve ürünleri öne çıkaran sürdürülebilir turizm politikaları) ile 12.b (sürdürülebilir turizmin etkilerini izleyecek araçların geliştirilmesi); deniz kaynaklarının turizm yoluyla sürdürülebilir kullanımı ayrıca 14.7'de geçer. Aşağıdaki tablo, Atlas'ın sürdürülebilirlik göstergelerini ilgili amaç ve hedeflere bağlar; rozetlere tıklayarak resmî amaç sayfalarına ulaşabilirsiniz.

KodAtlas göstergesiİlgili SKAİlişkinin dayanağı
S01Sertifikalı konaklama tesisi oranı (%)SKA 12 · 12.bSKA 8 · 8.9Sürdürülebilir turizm sertifikasyonu, sürdürülebilir turizmin etkilerini izleme araçlarının (12.b) ve istihdam ile yerel kültürü destekleyen sürdürülebilir turizm politikalarının (8.9) doğrudan karşılığıdır.
S03Hava temizliği skoru (PM10)SKA 11 · 11.6SKA 3 · 3.9Şehirlerin hava kalitesinin iyileştirilmesi (11.6) ve hava kirliliğine bağlı sağlık yükünün azaltılması (3.9) hedefleriyle ilişkilidir.
S04Orman alanı oranı (%)SKA 15 · 15.1SKA 15 · 15.2Karasal ekosistemlerin ve ormanların korunması ile sürdürülebilir yönetimi hedeflerine karşılık gelir.
S05Coğrafi işaret yoğunluğu / 100.000 kişiSKA 8 · 8.9SKA 12 · 12.bYerel kültür ve yerel ürünleri öne çıkaran turizm, 8.9 hedefinin açık ifadesidir; tescil sistemleri izleme altyapısına katkı verir.
S06Uluslararası tanınırlık skoruSKA 11 · 11.4SKA 14 · 14.1SKA 6 · 6.3Kültürel ve doğal mirasın korunması (11.4) ile yüzme suyu ve kıyı çevre kalitesi belgeleri (Mavi Bayrak → 6.3, 14.1) bu bileşiğin karşılıklarıdır.
S07Atıksu arıtma hizmet kapsamı (%)SKA 6 · 6.3Su kalitesinin iyileştirilmesi ve arıtılmamış atıksu payının azaltılması hedefinin doğrudan göstergesidir.
S08Sürdürülebilirlikte çeşitlenme skoruSKA 8 · 8.9SKA 12 · 12.bSürdürülebilirlik varlıklarının tek alana bağımlı olmaması, sürdürülebilir turizm politikalarının genişliğini gösterir.
S09Korunan alan / miras koruma skoruSKA 15 · 15.1SKA 15 · 15.5SKA 13Korunan alanlar karasal ekosistem hedeflerinin (15.1, 15.5) temel aracıdır; iklim uyumuna (SKA 13) dolaylı katkı sağlar.
Bu eşleştirme, Atlas'ın editoryal yorumudur; resmî bir SKA raporlaması değildir. Türkiye'nin resmî sürdürülebilir kalkınma göstergeleri TÜİK tarafından yayımlanmaktadır.
Birleşmiş Milletler. (2015). Dünyamızı dönüştürmek: Sürdürülebilir kalkınma için 2030 Gündemi (A/RES/70/1). https://sdgs.un.org/2030agenda · Amaç sayfaları: https://sdgs.un.org/goals

Kapsam ve sınırlılık notları

Sertifikalı tesis serisi 2022'den (TGA sürdürülebilir turizm programı), mavi bayrak serisi 2015–2024 döneminden, UNESCO birikimi 2017'den, AB tescilleri 2013'ten itibaren izlenebilmektedir. PM10 değeri il içindeki istasyonların yıl ortalamasıdır; istasyon kapsamı yıllar içinde değişmiştir. Skorlar iller arası yüzdelik konuma dayanır (0–100); iller arası karşılaştırma için uygundur, mutlak hedef değeri değildir. İl turizm ekonomisi rakamı Atlas gelir modelinin tahminidir, resmî istatistik değildir.