Bu sayfa, sürdürülebilirlik göstergelerini turizmin hacmi ve geliriyle yan yana okutur: sertifikalı tesisler, mavi bayraklı plajlar, UNESCO varlıkları, coğrafi işaretler, hava kalitesi, kanalizasyon toplama, organik tarım ve korunan alanlar hem Türkiye genelinde hem il il incelenebilir; her gösterge Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'na (SKA) bağlanır.
Kartlar en güncel resmî değerleri gösterir. Grafiklerde düz çizgi ilgili sürdürülebilirlik serisi, kesikli gri çizgi aynı yılların toplam gecelemesidir (milyar gece); iki seri ayrı ölçeklerde birlikte seyri gösterir, nedensellik iddiası taşımaz.
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı — Sürdürülebilir Turizm Programı sertifika kayıtları, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2025
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Türkiye Çevre Eğitim Vakfı / Kültür ve Turizm Bakanlığı — Mavi Bayrak ödül listeleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2025
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: TÜRKPATENT Coğrafi İşaret Veri Tabanı, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2026
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Avrupa Birliği eAmbrosia coğrafi işaret kayıt defteri, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2026
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: UNESCO Dünya Mirası listesi + Kültür ve Turizm Bakanlığı, TÜRKPATENT, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı anlık değerleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2026
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı · Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme) · Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite) · Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2025
Sürdürülebilirlik modülünün S08 göstergesi (sürdürülebilir gıda üretimi ve çeşitlenme), Tarım ve Orman Bakanlığı'nın organik tarım istatistiklerinden hesaplanır: sertifikalı organik yönetimdeki toplam alanın il yüzölçümüne oranı (alt ağırlık 0,8) ile organik ürün çeşidi (0,2). Solda ulusal seyir turizm hacmiyle birlikte, sağda son yılın il sıralaması. 1 km² = 100 ha olduğundan hektar cinsinden alanın km² cinsinden yüzölçümüne oranı doğrudan yüzde okumasıdır. Resmî veri
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Tarım ve Orman Bakanlığı — organik tarım istatistikleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri (geliş/geceleme), Kültür ve Turizm Bakanlığı Tesis İstatistikleri — turizm işletme + yatırım belgeli (kapasite), Belediye Belgeli Tesis İstatistikleri (2022 öncesi kapasite) + Atlas projeksiyonu — son veri yılı: 2025
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı — organik tarım istatistikleri — son veri yılı: 2025
TÜİK bitkisel üretim istatistiklerinden (MEDAS) sayılan ürün çeşidi, ilin tarımsal yelpazesinin genişliğini ölçer ve sürdürülebilirlik modülüne S10 göstergesi olarak 12,0 ağırlıkla girer (kullanıcı kararı 2026-08-18; S02'nin yerini aldı). 2025 yılının en geniş yelpazeli beş ili:
| İl | Toplam çeşit | Tahıl + diğer | Sebze | Meyve · içecek · baharat |
|---|---|---|---|---|
| Muğla | 176 | 58 | 54 | 64 |
| Bursa | 158 | 56 | 54 | 48 |
| Adana | 149 | 47 | 44 | 58 |
| Balıkesir | 149 | 56 | 48 | 45 |
| Burdur | 148 | 48 | 48 | 52 |
Kaynak: TÜİK bitkisel üretim istatistikleri — son veri yılı: 2025
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı, organik tarım istatistikleri (2002–2025; alan tanımı: organik üretim + doğadan toplama + nadas, geçiş süreci alanı hariç — resmî "organik+geçiş" manşetiyle birebir karşılaştırılamaz) · TÜİK, bitkisel üretim istatistikleri (MEDAS).
Bir il seçiniz: dokuz göstergenin ham değeri ve 0–100 skoru, Türkiye ortalamasıyla (mavi çizgi) karşılaştırmalı görülür; altta ilin DEI final skoru ile gecelemesi birlikte çizilir.
| Kod | Gösterge | Ham değer | Skor / 100 | Skor ve Türkiye ortalaması | Ağırlık / 100 |
|---|
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynak: Atlas Destinasyon Mükemmellik Endeksi modeli (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı · Türkiye Çevre Eğitim Vakfı · Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü · Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) — son veri yılı: 2025
Yatay eksen sürdürülebilirlik modülü skoru, düşey eksen 2025 il turizm ekonomisi tahmini (logaritmik). Sağ üst: hem sürdürülebilirlik varlığı güçlü hem turizm ekonomisi büyük iller; sağ alt: sürdürülebilirlik varlığı güçlü, turizm geliri henüz sınırlı iller — gelişme alanı burasıdır. Gelir: model tahminiSkor: türetilmiş
Türkiye Turizm Veri Atlası hesaplaması — kaynaklar: Kültür ve Turizm Bakanlığı konaklama istatistikleri, Atlas bağlantısallık modeli, Karayolları Genel Müdürlüğü yol ağı, Atlas Destinasyon Mükemmellik Endeksi modeli, TÜİK nüfus, Atlas turizm geliri modeli (TÜİK + Turizm Uydu Hesabı) — gelir Atlas gelir modelinin tahminidir, resmî istatistik değildir — son veri yılı: 2025
Taşıma kapasitesi tartışmasının ölçülebilir tarafı yoğunluktur: aynı geceleme hacmi geniş bir ülkeye yayıldığında başka, tek bir bölgede toplandığında başka bir baskı üretir. Eurostat bu baskıyı iki ölçütle yayımlar — kilometrekare başına geceleme (mekânsal) ve 1.000 yerleşik kişi başına geceleme (toplumsal). Solda ülkeler, sağda Türkiye'nin İBBS-2 bölgeleri aynı iki ölçütle; iki panel de 2024 yılına aittir ve sıfır tabanlıdır. Resmî veri
Kaynak: Eurostat turizm veri tabanı (ulusal tablolar) — son veri yılı: 2025
Kaynak: Eurostat turizm veri tabanı (ulusal tablolar) — son veri yılı: 2025
Kaynak: Eurostat turizm veri tabanı (NUTS2 bölgesel tablolar) — son veri yılı: 2025
Kaynak: Eurostat turizm veri tabanı (NUTS2 bölgesel tablolar) — son veri yılı: 2025
Kaynak: Eurostat, tour_occ_ninat · tour_occ_nin2, erişim tarihi 26 Temmuz 2026.
Birleşmiş Milletler'in 2030 Gündemi, 17 amaç ve 169 hedeften oluşur; turizm bu çerçevede iki hedefte açıkça anılır: 8.9 (istihdam yaratan, yerel kültürü ve ürünleri öne çıkaran sürdürülebilir turizm politikaları) ile 12.b (sürdürülebilir turizmin etkilerini izleyecek araçların geliştirilmesi); deniz kaynaklarının turizm yoluyla sürdürülebilir kullanımı ayrıca 14.7'de geçer. Aşağıdaki tablo, Atlas'ın sürdürülebilirlik göstergelerini ilgili amaç ve hedeflere bağlar; rozetlere tıklayarak resmî amaç sayfalarına ulaşabilirsiniz.
| Kod | Atlas göstergesi | İlgili SKA | İlişkinin dayanağı |
|---|---|---|---|
| S01 | Sertifikalı konaklama tesisi oranı (%) | SKA 12 · 12.bSKA 8 · 8.9 | Sürdürülebilir turizm sertifikasyonu, sürdürülebilir turizmin etkilerini izleme araçlarının (12.b) ve istihdam ile yerel kültürü destekleyen sürdürülebilir turizm politikalarının (8.9) doğrudan karşılığıdır. |
| S03 | Hava temizliği skoru (PM10) | SKA 11 · 11.6SKA 3 · 3.9 | Şehirlerin hava kalitesinin iyileştirilmesi (11.6) ve hava kirliliğine bağlı sağlık yükünün azaltılması (3.9) hedefleriyle ilişkilidir. |
| S04 | Orman alanı oranı (%) | SKA 15 · 15.1SKA 15 · 15.2 | Karasal ekosistemlerin ve ormanların korunması ile sürdürülebilir yönetimi hedeflerine karşılık gelir. |
| S05 | Coğrafi işaret yoğunluğu / 100.000 kişi | SKA 8 · 8.9SKA 12 · 12.b | Yerel kültür ve yerel ürünleri öne çıkaran turizm, 8.9 hedefinin açık ifadesidir; tescil sistemleri izleme altyapısına katkı verir. |
| S06 | Uluslararası tanınırlık skoru | SKA 11 · 11.4SKA 14 · 14.1SKA 6 · 6.3 | Kültürel ve doğal mirasın korunması (11.4) ile yüzme suyu ve kıyı çevre kalitesi belgeleri (Mavi Bayrak → 6.3, 14.1) bu bileşiğin karşılıklarıdır. |
| S07 | Kanalizasyon toplama kapsamı vekili (deşarj ÷ dağıtılan su, %) | SKA 6 · 6.3 | Su kalitesinin iyileştirilmesi ve arıtılmamış atıksu payının azaltılması hedefine VEKİL göstergedir: TÜİK bu dönem için arıtma hizmet kapsamını yayımlamadığından, kanalizasyon şebekesinden deşarj edilen atıksuyun dağıtılan suya oranı kullanılır. Yağmur suyu ve sızma nedeniyle bazı illerde %100'ü aşabilir; gösterge sıra (percentrank) ile puanlandığı için bu puanı etkilemez. |
| S08 | Sürdürülebilir gıda üretimi ve çeşitlenme skoru (organik tarım) | SKA 2 · 2.4SKA 12 · 12.bSKA 8 · 8.9 | Sertifikalı organik üretim, dayanıklı ve sürdürülebilir gıda üretim sistemleri hedefinin (2.4) doğrudan karşılığıdır; bakanlık sicilinden yıllık izlenebilir olması sürdürülebilirliğin izleme araçları hedefine (12.b), organik ürün çeşidinin genişliği ise yerel ürünü ve kültürü öne çıkaran turizm hedefine (8.9) bağlanır. |
| S09 | Korunan alan / miras koruma skoru | SKA 15 · 15.1SKA 15 · 15.5SKA 13 | Korunan alanlar karasal ekosistem hedeflerinin (15.1, 15.5) temel aracıdır; iklim uyumuna (SKA 13) dolaylı katkı sağlar. |
| S10 | Bitkisel ürün çeşitliliği (ürün çeşidi sayısı) | SKA 2 · 2.5SKA 2 · 2.4SKA 15 · 15.5 | İl düzeyinde yetiştirilen bitkisel ürün çeşidinin genişliği, tohum ve bitki genetik çeşitliliğinin korunması hedefinin (2.5) il ölçeğindeki gözlenebilir karşılığıdır; çeşitlenmiş üretim dayanıklı tarım sistemleri hedefine (2.4) ve tarımsal peyzajdaki biyolojik çeşitliliğe (15.5) bağlanır. Gösterge üretim MİKTARINI değil ÇEŞİT SAYISINI ölçer; büyük tarımsal üretim tek başına yüksek skor getirmez. |